Sala terrena

Znajdująca się na parterze północno-wschodniego skrzydła pałacu Sala terrena jest miejscem o wysokich walorach artystycznych oraz wyjątkowej treści ikonograficznej. W krótkim czasie powstało tu jedno z najznakomitszych dzieł sztuki wczesnego baroku na ziemiach czeskich, będące harmonijną syntezą architektury, rzeźby i malarstwa.

Budowę obiektu zaprojektowanego przez Giovanniego Pietra Tencallę rozpoczęto jesienią 1686 r., a zakończono latem 1690 r. Prace nad dekoracją wnętrz powierzono różnym artystom, którzy potrafili stworzyć dojrzałe realizacje w mniejszym lub większym stopniu naśladujące wzorce włoskie.

Sala terrena składa się z trzech prostokątnych pomieszczeń oddzielonych od siebie marmurowymi portalami. Na końcach obu sal bocznych znajdują się groty. Centralna hala o symetrycznym układzie zapewnia powiązanie reprezentacyjnej klatki schodowej prowadzącej do położonego na pierwszym piętrze apartamentu biskupa z Ogrodem Pałacowym.

Dekorację rzeźbiarską można podziwiać już podczas schodzenia do poziomu Sala terrena z przedsionka znajdującego się na parterze. Sklepienia dwóch sal bocznych zostały ozdobione plafonami z malowidłami przedstawiającymi alegorie czterech pór roku.

Dekoracje wnętrza Sala terrena w Kromieryżu nie ograniczają się tylko do malowideł ściennych. Równie bogate są dekoracje stiukowe i rzeźbiarskie z szerokim repertuarem postaci i historii ze świata mitologii. Poszczególne rzeźby korespondują z obrazami, rozwijając temat czasu, zjawisk przyrodniczych oraz ich naturalnych i mitologicznych przemian.

Na obu końcach trzech połączonych ze sobą pomieszczeń Sala terrena zbudowano sztuczne groty. Północną jaskinię zdobią stalaktyty z tufu oraz podłoga wykładana gładkimi kamykami. Z otoczaków ułożono również mozaikowe ornamenty roślinne na ścianie. Pośrodku znajduje się niewielka, dziś już nieczynna fontanna w kształcie piramidy. Wschodnia grota jest o połowę mniejsza niż reszta pomieszczeń i przedstawia wnętrze kopalni ze sztucznym kamieniskiem, na którym roi się od postaci górników przy pracy. Jest to dość nietypowa wariacja na temat popularnego w ówczesnych czasach motywu grot, nawiązująca prawdopodobnie do wydobywania metali szlachetnych potrzebnych do bicia biskupich monet i medali w kromieryskiej mennicy.