Ogród Kwiatowy

Ogród Kwiatowy w Kromieryżu, znany również pod nazwą Libosad czyli Ogród Przyjemności, to jedno z najważniejszych dzieł sztuki ogrodowej na świecie. Zachowana do dnia dzisiejszego XVII. wieczna kompozycja ogrodu jest ewenementem w skali Europy.

Ogród Kwiatowy został założony w drugiej połowie XVII w. przez biskupa ołomunieckiego Karola von Lichtenstein-Castelkorno (16641695). W ramach pierwszego etapu budowy, przebiegającego w latach 16651675, powstała główna część ogrodu. Drugi, uzupełniający etap przypadł na lata 80. XVII w. Początkowo pracami budowlanymi kierował włoski architekt Filiberto Luchese (16071666). Po śmierci Luchese kontynuacji budowy ogrodu podjął się jego młodszy kolega i współpracownik Giovanni Pietro Tencalla (16291702).

Biskup, zgodnie ze swoim zwyczajem, miał jasną wizję na temat tego, jak nowy ogród ma wyglądać – stworzył ją na podstawie europejskich impulsów w postaci odseparowanych ogrodów renesansowych, które powstawały w pobliżu starszych rezydencji we Francji. Inspiracją były również ogrody włoskie, niemieckie i holenderskie.

Ogród zaprojektowany został na planie wydłużonego prostokąta z niezliczoną ilością roślin strzyżonych w geometryczne kształty. Centralna część założenia podzielona jest na ogród kwiatowy i sad. Na osi głównej oraz po jej bokach umieszczono liczne elementy małej architektury takie jak boskiety, fontanny, Rotunda, labirynty, akweny wodne, kręgielnia czy tzw. truskawkowe górki. Z formalną częścią założenia od strony wschodniej (od miasta) sąsiadują mniejsze obszary o charakterze ozdobnym i użytkowym: ogród pomarańczowy, ogród holenderski, oranżerie, pomieszczenia gospodarcze, bażanciarnia, królicza górka, ptaszarnia.

Ogród Kwiatowy w swej pierwotnej, siedemnastowiecznej formie jest przykładem przełomowej fazy rozwoju europejskiej sztuki ogrodowej. Z jednej strony przypomina włoskie i niemieckie zabytki późnego renesansu takie jak Villa d'Este w Tivoli, Villa Doria Pamphili w Rzymie, ogród rezydencjonalny w Monachium, Hortus Palatinus w Heildelbergu, Neugebäude w Wiedniu czy willa Anghiana w Belgii, z drugiej strony zaś zwraca się już ku francuskim barokowo-klasycystycznym ogrodom inspirowanym Wersalem. Ta podwójna orientacja sprawia, że kromieryski Ogród Kwiatowy stanowi unikat na skalę europejską.

W XVIII i na początku XIX w., w okresie radykalnych zmian wrażliwości artystycznej i kulturalnej, Ogród Kwiatowy został doposażony w kilka nowych obiektów szklarniowych, stając się botanicznym i gospodarczym zapleczem pałacu. Bardziej znaczących przemian doczekał się dopiero w latach 40. XIX w. za czasów arcybiskupa ołomunieckiego Maximiliana Josepha von Sommerau-Beckh (18371853). Pod koniec XIX w., za pontyfikatu arcybiskupa Theodora Kohna (18931904), gruntownej przebudowanie poddana została również Rotunda.

Renowacji zniszczonych obszarów Ogrodu Kwiatowego podjął się w latach 50. XX w. architekt Pavel Janák (1882-1956). W 1998 r. Ogród Kwiatowy wraz z Ogrodem Pałacowym i Pałacem został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Prace rewaloryzacyjne mające na celu przywrócenie Ogrodowi Kwiatowemu wyglądu jak najbardziej zbliżonego do pierwotnego wykonał zespół czołowych czeskich architektów pod kierownictwem studia Architekti D.R.N.H. oraz Transat architekti.

Uroczyste otwarcie Ogrodu Kwiatowego po gruntownym remoncie miało miejsce w dniach 67 września 2014 r. podczas pierwszej edycji festiwalu HORTUS MAGICUS. Program odbywającego się w drugiej połowie lata dwudniowego festiwalu wypełniają spektakle teatralne, koncerty, przedstawienia operowe, balet, pokazy fajerwerków. Nie brakuje również stanowisk gier i zabaw oraz warsztatów dla dzieci i rodziców.