Skip to main content

Historia Ogrodu Podzamkowego

Ogród Podzamkowy został założony w 1509 roku i na przestrzeni kilku stuleci rozrósł się do imponującej powierzchni 53 hektarów. Od samego początku zmieniały się jego charakter i wygląd. Z ogrodu warzywnego i owocowego został w XVII wieku przekształcony w ogród barokowy. W XIX wieku przybrał formę stylowego parku krajobrazowego, a obecnie rośnie tu ponad 200 gatunków rzadkich drzew pochodzących z różnych części Europy, Ameryki i Azji.

 

Początki kształtowania kromieryskiego Ogrodu Podzamkowego sięgają schyłku średniowiecza i wczesnego renesansu, kiedy za episkopatów biskupów ołomunieckich Stanisława Thurza, a później Wilhelma Prusinovskiego i Stanisława Pawłowskiego, przy zamku powstał nie tylko typowy dla tamtych czasów ogród użytkowy, lecz także niewielka zwierzyniec do hodowli zwierzyny płowej oraz ogród ozdobny z kilkoma elementami wodnymi i szeregiem bogato uformowanych rabat kwiatowych.

Sławny okres rozkwitu i stopniowej rozbudowy ogrodu nastąpił dopiero wraz z objęciem biskupiego tronu przez wykształconego i kulturalnego Karola z Liechtensteinu-Castelcorna w drugiej połowie XVII wieku. Nowy biskup przybył do miasta silnie dotkniętego skutkami wojny trzydziestoletniej, a mimo to – obok wielu innych rozległych przedsięwzięć budowlanych – skupił się na stworzeniu dwóch ogrodów ozdobnych: Libosadu (Ogrodu Kwiatowego) oraz Ogrodu Podzamkowego.

Rok 1777 był dla archidiecezji ołomunieckiej momentem przełomowym. Biskupstwo zostało podniesione do rangi arcybiskupstwa, a pierwszym arcybiskupem został Antonín Theodor Colloredo-Waldsee. W środowisku kromieryskim zaznaczył się on przede wszystkim oryginalną przebudową Ogrodu Podzamkowego, w której połączono formalny rokokowy parter z naturalnie komponowanym parkiem oraz licznymi, osobliwymi elementami architektonicznymi – w stylu greckim, chińskim, tureckim, pacyficznym i innych. Nowy ogród powstawał przez około dziesięć lat (1790–1800).

Najbardziej radykalna przebudowa Ogrodu Podzamkowego nastąpiła w pierwszej tercji XIX wieku po przybyciu nowego arcybiskupa Ferdinanda Marii Chotka, który wspólnie z architektem Antonem Archem opracował koncepcję przekształcenia ogrodu sentymentalnego w romantyczny park, inspirowany ideami niemieckiego księcia Hermanna von Pücklera. Chotek nie doczekał jednak realizacji swojej wizji, a ponieważ ledwie rozpoczęte dzieło kontynuował jego następca Maxmilián Josef Sommerau-Beckh, w Ogrodzie Podzamkowym ujawniły się dwa istotne nurty epoki – romantyczny stosunek do przyrody widoczny w koncepcji parkowej oraz neoklasycystyczne, antykizujące budowle Antona Archego.

Druga połowa XIX wieku była dla Ogrodu Podzamkowego okresem kilku ostatnich, drobniejszych zmian. Za najbardziej udane z nich można uznać przebudowę portyku zamkowego oraz wzniesienie nowego monumentalnego schodów, które do dziś pełnią funkcję drugiego wejścia do Ogrodu Podzamkowego.